Sejm Powstańczy 1831 rok – Płock

Nocą z 29 na 30 listopada 1830 roku w Warszawie pod wodzą podporucznika Piotra Wysockiego wybuchł spisek w Szkole Podchorążych Piechoty; zaatakowano Belweder i zdobyto Arsenał. Władzę przejmowali kolejni dyktatorzy (m.in. generał Józef Chłopicki).

25 stycznia 1831 roku Sejm ogłosił detronizację cara Mikołaja I. Doszło do regularnych walk, w tym do bitew pod Stoczkiem, Olszynką Grochowską, Wawrem, Ostrołęką oraz krwawego szturmu Warszawy przez wojska rosyjskie. Powstanie zakończyło się kapitulacją Warszawy i wygaśnięciem oporu w październiku 1831 roku. Ówczesny Sejm obradował poza Warszawą.

Działo się na Posiedzeniu połączonych

Izb Seymowych dnia 25. Stycznia 1831.

w Warszawie —

Nayświętsze, nayuroczystsze umowy tyle tylko są nienaruszonemi, ile wiernie dotrzymanemi z stron obydwóch. Długie cierpienia Nasze znane Światu całemu, przysiągą zaręczone przez dwóch Panuiących, a pogwałcone tylekroć swobody, nawzaiem i Naród Polski od wierności dziś Panuiącemu uwalniaią. Wyrzeczone nakoniec przez samego Cesarza Mikołaja słowa, że pierwszy z strony naszéy wystrzał stanie się na zawsze zatracenia Polski hasłem, odéymuiąc nam wszelką sprostowania krzywd naszych nadzieię, niezostawuią iak rozpaczę szlachetną

 Naród zatem Polski na Sejm zebrany oświadcza iż iest niepodległym Ludem i że ma prawo temu koronę Polską oddać, którego godnym iéy uzna, po którym z pewnością będzie się mógł spodziewać, iż mu zaprzysiężonéy wiary i zaprzysiężonych swobód, święcie i bez uszczerbku dochowa.

7 lutego 1831 r. sejm przyjął uchwałę w sprawie ustalenia kokardy narodowej (biało-czerwonej).

19 maja 1831 r. sejm powiększył swój skład o 32 przedstawicieli ziem zabranych (z obszarów Litwy i Rusi).

Wymienione poniżej osoby na pięć dni wrześniowe 1831 roku połączył Płock. Po upadku Warszawy (wrzesień 1831 r.) władze i sejm przeniosły się do Zakroczymia, a następnie do Płocka, gdzie 23 września 1831 r. odbyło się ostatnie posiedzenie. Sejm obradował od 18 grudnia 1830 do 23 września 1831 roku, stając się najwyższą władzą polityczną i ustawodawczą walczącego państwa.

ANTONI OSTROWSKI (1782-1845). Jako prezes senatu przewodniczył obradom połączonych izb sejmowych w Płocku. Reprezentant ziemiaństwa wyznającego ideologię burżuazyjno-liberalną, pracował nad uprzemysłowieniem kraju. Założył miasto Tomaszów Mazowiecki, a w 1824 r. "Kompanię Fabryczno-Handlową Tomaszowską". Po wybuchu powstania listopadowego został mianowany generałem i dowódcą Gwardii Narodowej. U schyłku powstania przeciwstawiał się planom kapitulacji. Na emigracji odciął się od obozu arystokratycznego w Paryżu i dążył do wznowienia sejmu salwowanego w Płocku. Zmarł we Francji.

BONAWENTURA NIEMOJOWSKI (1787-1835). Jako poseł od 1820 r. na sejm Królestwa Polskiego w okresie przedpowstaniowym był wraz ze swym bratem Wincentym przywódcą o pozycji liberalnej, tzw. kaliszan. W okresie powstania: początkowo minister sprawiedliwości, następnie minister spraw wewnętrznych, po 15 sierpnia 1831 r. wiceprezes, od 8 września prezes Rządu Narodowego. W tym charakterze wspólnie z sejmem, obradującym w Płocku, przeciwdziałał polityce kapitulanckiej części generalicji. Zmarł w Paryżu, gdzie działał jako prezes Komitetu Tymczasowego Emigracji.

JÓZEF BOHDAN ZALESKI (1802-1886), jeden z posłów z Ziem Wschodnich, najbardziej radykalnej i postępowej grupy w sejmie powstańczym 1831 r. Uczestnik powstania listopadowego, członek Towarzystwa Patriotycznego, współredaktor radykalnej "Nowej Polski", na emigracji, działacz Towarzystwa Demokratycznego Polskiego. Współtwórca ukraińskiej szkoły poetów, zwany "słowikiem Ukrainy". Od roku 1824 przebywał w Płocku jako nauczyciel dzieci pułkownika Szembeka. W dniu 25 września 1831 r. w Płocku otrzymał krzyż Virtuti Militari za bohaterski udział w bitwach pod Dobrem, Stanisławowem i Grochowem. Zmarł we Francji.

WŁADYSŁAW OSTROWSKI (1790-1869), marszałek sejmu powstańczego 1830/31. Wspólnie z bratem Antonim był jednym z inicjatorów detronizacji cara Mikołaja I jako króla Polski. To o tej detronizacji napisał Mickiewicz w "Reducie Ordona": Warszawa jedna mocy twojej się urąga, podnosi na cię rękę i koronę ściąga!..." "W prowadzeniu obrad był uczciwy, przytomny, porządny, wstrzymywał swe osobiste przekonania, tłumił skłonności i słabostki, aby nigdy głosowi poselskiemu prawa jego nie pogwałcić". Był zbliżony do grupy poselskiej kaliszan. Po przekroczeniu granicy pruskiej wyjechał do Krakowa, ale został przez władze austriackie internowany w Gratzu w Austrii, gdzie przebywał przez dwadzieścia kilka lat. Zmarł w Krakowie.

JOACHIM LELEWEL (1786-1861), jeden z najwybitniejszych historyków polskich, działacz polityczny i społeczny. Od 1829 r. poseł na sejm; w czasie powstania, członek Rządu Narodowego, jednocześnie prezes Towarzystwa Patriotycznego, reprezentował ugrupowania demokratyczne i postępowe. Na emigracji dążył do zjednoczenia różnych organizacji wychodźców. Współpracował z lewicowymi działaczami europejskimi m.in. z Marksem i Engelsem. W 1848 r. podpisał Manifest Komunistyczny. Po upadku Wiosny Ludów poświęcił się głównie pracy historyka. Zajmował się również tematyką mazowiecką i płocką, ogłaszając m.in. obszerne i ważne publikacje: "Księgi ustaw polskich i mazowieckich..." Wilno 1824, "Stare pieniądze w r. 1824 w czerwcu blisko Płocka w Trzeboniu wykopane..." Warszawa 1826 r. (Średniowieczny skarb srebrny z Trzebunia zabezpieczyło i wstępnie zbadało Towarzystwo Naukowe Płockie w 1824 r.) oraz "Drzwi kościelne płockie i gnieźnieńskie..." (chodzi o katedralne, romańskie "Drzwi Płockie" z połowy XII w.), Poznań 1857. Na emigracji mieszkał Lelewel głównie w Brukseli. Zmarł w Paryżu.

JÓZEF BEM (1794-1850), generał, wybitny i bohaterski dowódca artylerii powstańczej w bitwach pod Iganiami i Ostrołęką oraz podczas obrony Warszawy. Na emigracji próbował organizować legiony polskie w Belgii, Egipcie i Portugali. Podczas Wiosny Ludów, we wrześniu 1848 r., dowódca obrony zrewolucjonizowanego Wiednia, później naczelny wódz powstańczej armii węgierskiej, ukochany przez żołnierzy "ojczulek Bem". Po upadku rewolucji zaciągnął się do armii tureckiej. Zmarł w Aleppo, w Syrii. W 1929 r. sprowadzono jego prochy do Polski i złożono w mauzoleum w jego rodzinnym mieście Tarnowie. Postać i czyny Bema stały się natchnieniem genialnych poetów: Sandora Petóffiego i Cypriana Norwida.

STANISŁAW BARZYKOWSKI (1792-1872), poseł ostrołęcki z województwa płockiego, wybitny mówca, energiczny kierownik wydziału wojskowego, od stycznia do sierpnia 1831 r., minister tego resortu w Rządzie Narodowym. Mimo swego wysokiego stanowiska jako prosty żołnierz bił się w szeregach 11 pułku piechoty województwa płockiego pod Wawrem, Grochowem, Iganiami, otrzymując za waleczność srebrny krzyż Virtuti Militari. Jeden z najbliższych współpracowników księcia Adama Czartoryskiego. Autor pięciotomowego pamiętnika ,wydanego pt. "Historia powstania listopadowego". Opisał w nim m. in. ostatnie posiedzenie sejmu Królestwa Polskiego w Płocku. Zmarł w Paryżu.

JAN NEPOMUCEN UMIŃSKI (1780-1851), uczestnik Powstania Kościuszkowskiego i wojen napoleońskich, współzałożyciel tajnych organizacji patriotycznych, za co władze pruskie skazały go w 1824 r. na kilka lat twierdzy, z której zbiegł w 1831 r. do Królestwa. Jako generał dywizji walczył pod Wawrem i w obronie Warszawy. Mianowany wodzem naczelnym, po kilku godzinach zrzekł się swego stanowiska wobec oporu oficerów piechoty, nie chcąc dopuścić do możliwego rozlewu krwi. Po upadku powstania władze pruskie skazały zaocznie na śmierć szereg oficerów powstańczych, będących obywatelami pruskimi, a nazwiska ich, z nazwiskiem Umińskiego na czele przybito do wzniesionej na placu w Poznaniu szubienicy. Mimo grożących represji społeczeństwo polskie ozdabiało szubienicę kwiatami. Umiński wyemigrował do Francji. Zmarł w Wiesbadenie.

ROMAN SOŁTYK (ur. 28 lutego 1790 w Warszawie, zm. 22 października 1843 w Saint-Gernain-en-Laye we Francji) – polski generał brygady, poseł z powiatu koneckiego na Sejmy 1825 i 1830 roku, uczestnik powstania listopadowego. Po wybuchu powstania listopadowego zgłosił się do służby, początkowo jako regimentarz zawiślański. Organizował regularną armię oraz ruchomą gwardię narodową. W oblężonej Warszawie dowódca artylerii wałowej. W czasie powstania listopadowego w dniu 25 stycznia 1831 roku, na wniosek Romana Sołtyka Sejm powstańczy jednogłośnie uchwalił detronizację cara Mikołaja I jako króla Polski Generał z września 1831 roku. Był zwolennikiem bezwzględnej obrony miasta, występował stanowczo przeciw kapitulacji. Po kapitulacji ruszył z resztkami armii polskiej w Płockie, skąd z misją dyplomatyczną wyjechał do Francji i Anglii. Działał w polskich organizacjach politycznych. Resztę życia spędził na emigracji we Francji. W 1834 roku skazany przez władze rosyjskie na powieszenie za udział w powstaniu listopadowym. Był członkiem sejmu powstańczego na emigracji. Był członkiem loży wolnomularskiej Bouclier du Nord w 1819 roku.

TOMASZ KANTORBERY (Kanterbury) TYMOWSKI,(ur.29 grudnia 1790 w Lepczynej Woli, zm. 1 marca 1850 w Montpelier) – polski poeta i tłumacz, wersolog, działacz polityczny, wice referendarz Rady Stanu Królestwa Polskiego, członek loży wolnomularskiej Kazimierz Wielki w 1819/ 1820 roku. Tomasz Kantorbery Tymowski urodził w dzień św. Tomasza z Canterbury – stąd jego niecodzienne imię. Pochodził z rodziny szlacheckiej, jego ojcem był Stanisław Feliks herbu Sas, wojski radomszczański, od 1821 senator-kasztelan Królestwa Polskiego. Matką była Agnieszka z Ostrowskich.Większość dzieciństwa spędził w Kobielach Wielkich. Tymowski uczył się w kolegium pijarów w Warszawie, a następnie odbywał studia prawnicze na Uniwersytecie w Lipsku. Do kraju powrócił w grudniu 1810, a już w styczniu 1811 rozpoczął pracę w kancelarii Rady Stanu. Pracował u boku S. K. Potockiego, który w krótkim czasie stał się jego stałym protektorem. Przez kilka miesięcy (w roku 1812) przebywał w Krakowie. W latach 1813–1814, prawdopodobnie w Lipsku, kontynuował przerwane studia na wydziale prawa tamtejszego uniwersytetu.

CHEŁMICKI WINCENTY (1786-18460) Urodził się W Mokowie w województwie płockim. Po ukończeniu szkół w Płocku wysłany został na studia uniwersyteckie do Wrocławia. W czasie organizowania armii polskiej zaciągnął się do 2 pułku ułanów. Uczestnik wojem napoleońskich. Po powrocie do domu piastował urzędy publiczne w samorządzie terytorialnym. W roku 1810 wybrany na stanowisko radcy powiatu lipnowskiego; w 1812 wszedł do Rady województwa płockiego. Po zorganizowaniu Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego został prezesem obywateli płockich na prezesa dyrekcji płockiej TKZ, który to urząd pełnił do roku 1830. Stracił 17-letniego syna na wojnie polsko-rosyjskiej. Podczas powstania listopadowego (1830–1831) był posłem na Sejm powstańczy z województwa płockiego (reprezentował powiat przasnyski). Po upadku zrywu narodowego udał się na emigrację

FRANCISZEK KSAWER GODEBSKI, pseudonim Dobrogost (ur.1801 we Frankenthal, zm. 17 maja 1869 we Lwowie) – polski pisarz i publicysta. Edukację rozpoczął w kolegium pijarów na Żoliborzu, później uczył się w Korpusie Kadetów w Kaliszu, a następnie w Liceum Krzemienieckim. Służbę państwową jako aplikant w Ministerium Skarbu. Brał udział w powstaniu listopadowym organizując oddziały powstańcze. Podpisał 25 stycznia 1831 roku akt detronizacji Mikołaja I Romanowa. Od 21b czerwca 1831 roku poseł z powiatu łuckiego województwa wołyńskiego na sejm powstańczy. Po upadku powstania w latach 1832–1858 przebywał na emigracji. Po powrocie do kraju, osiadł we Lwowie. Darzony szacunkiem jako "poseł ostatniego sejmu polskiego" obracał się w kręgach świata naukowego, literackiego i naukowego. Był wydawcą licznych źródeł historycznych. Jego pogrzeb stał się okazją do manifestacji narodowej.

Jego żoną była Ludwika Dezyderia Rymińska z którą miał ośmioro dzieci (pięć córek i trzech synów). Dwójka z nich zmarła w dzieciństwie. Jeden z jego synów, Cyprian został rzeźbiarzem. Franciszek Ksawery Godebski został pochowany na cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie.

ALEKSANDER JELOWIECKI (ur. 6 grudnia?/18 grudnia 180r w Hubniku, zm. 15 kwietnia 1877 w Rzymie) – polski pisarz, poeta, tłumacz i wydawca, poseł na sejm powstańczy z ziem zabranych z powiatu hajsyńskiego. Z ojcem i braćmi, walczył w bitwach pod Daszowem, Tywrowem, Obodnem i Majdanem. W powstaniu miał stopień podporucznika. Pełnił też obowiązki adiutanta – sekretarza generała B. Kołyszki, pisał dla niego odezwy, w imieniu generała przemawiał oraz odbierał przysięgę na wierność Ojczyźnie, której tekst sam ułożył. Po upadku powstania na Podolu, szukał schronienia w Galicji, lecz został uwięziony przez Austriaków. W końcu czerwca przedostał się do Warszawy. Wstąpił do Legii litewsko-ruskiej jako podporucznik. 9 lipca 1831 wszedł do Sejmu, jako poseł hajsyński. Na jednym z posiedzeń sejmowych odczytał własny opis powstania na Podolu. Był członkiem Towarzystwa Patriotycznego i Komitetu Ziem Ruskich, którego celem była agitacja polityczna za podjęciem nowej wyprawy na wschód. Wziął udział w obronie Warszawy, jako kanonier artylerii gwardii. Po obronie Warszawy i upadku powstania, udał się z Sejmem do Zakroczymia.

EUGENIUSZ BREZA z Uścikowa (1802-1860), redaktor naczelny tygodnika "Przyjaciel Chłopów" otrzymujący z tego tytułu miesięczną pensję w kwocie 50 talarów. Czasopismo było adresowane do polskiego chłopstwa w państwie pruskim. Jego celem było kształtowanie wizerunku pruskiego króla i państwa jako stojących po stronie prostego ludu przeciw polskiej szlachcie i księżom ("Kochajcie króla jako ojca i pana waszego, bo nie obcym wam jest, ale dobrodziejem i opiekunem"). Wydawanie tygodnika finansowała rządowa instytucja pod nazwą Central-Stelle für Press-Angelegenheiten, powołana do wspierania prorządowej prasy w Królestwie Prus. Wśród właścicieli Uścikowskich dóbr wymieniany ród Brezów, który stanowił polską gałąź rodziny von Briesen z Marchii, od końca XVI w. o spolszczonym nazwisku Briza, Bryza, a od 1. połowy XVII w. ? Breza. W 1. połowie XIX w. dziedzicem był Eugeniusz Breza (1802-1856) żonaty z Matyldą Maybaum (1808-1858) a następnie Tytus Breza (1801-1865) herbu własnego, żonaty z Jadwigą Marianną Wierzbińską herbu Nałęcz (1826-1885). Eugeniusza odwiedzał w latach 20. XIX w. kolega ze studiów, pisarz Henrich Heine który barwnie i szczegółowo opisał Polaków i Pałuki w opowiadaniu "Über Polen". Rodzeństwo posiadało licznych potomków, którzy jednak nie pozostali w Uścikowie, a majątek w 2. połowie XIX w. wykupiła Komisja Kolonizacyjna.

ALEKSANDER WIELOPOLSKI (ur. 13 marca 1803 w Sędziejowicach, zm. 30 grudnia 1877 w Dreźnie) – polski polityk, hrabia w Królestwie Kongresowym w 1820, margrabia Gonzaga-Myszkowski, XIII ordynat pińczowski, szambelan dworu królewskiego Mikołaja I Romanowa w 1830.

W 1813 został zapisany do Cesarsko-Królewskiej Terezjańskiej Akademii Szlacheckiej. W latach 1817–1820 uczęszczał do Liceum Warszawskiego. W 1820 zapisał się na Wydział Prawa Królewskiego Uniwersytetu Warszawskiego. W 1822 zrezygnował z dalszej nauki i wyjechał przez Wrocław do Paryża. W 1823 w Getyndze uzyskał dyplom doktora filozofii i magistra sztuk wyzwolonych. Jego praca doktorska, wydrukowana w 1824 w Getyndze nosiła tytuł O idei Wieczności. W czasie powstania listopadowego odbył, z ramienia Rządu Narodowego, misję dyplomatyczną do Londynu wraz z Aleksandrem Walewskim. W 1831 został wybrany posłem z powiatu grodzieńskiego na sejm powstańczy. W czasie powstania listopadowego w 1831 wydawał dziennik Zjednoczenie, na łamach którego stojąc na gruncie monarchii szlacheckiej zwalczał lewicę.

WALENTY JÓZEF WINCENTY ZWIERKOWSKI (ur. 20 lutego 1788 w Mokrzeszy, zm. 15 grudnia 1859 w Paryżu) publicysta niepodległościowy, polityk, uczestnik wojen napoleońskich i powstania listopadowego w stopniu majora, trzykrotnie poseł na Sejm (1825, 1830 i 1830–1831). Podczas uroczystości koronacyjnych Mikołaja na króla polskiego, Zwierkowski odmówił udziału w balu wydanym przez Senat i posłów na cześć monarchy.

 7 lutego 1831, na wniosek Zwierkowskiego (wiceprezesa Towarzystwa Patriotycznego) parlament podjął uchwałę o kokardzie narodowej, którą stanowiły kolory herbowe Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego, to jest kolor biały z czerwonym jako propozycja kompromisowa pomiędzy barwą białą – nadaną przez Augusta II Mocnego i proponowaną przez konserwatystów oraz oznaką biało-czerwono-szafirową - barwami konfederacji barskiej. Podpis Zwierkowskiego jako sekretarza Sejmu widnieje na oryginale uchwały.

Izba Senatorska i Izba Poselska po wysłuchaniu Wniosków Komisji Sejmowych, zważywszy potrzebę nadania jednostajnej oznaki, pod którą winni się łączyć Polacy, postanowiły i stanowią:

Artykuł 1.

 Kokardę Narodową stanowić będą kolory herbu Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego, to jest kolor biały z czerwonym.

Artykuł 2.

Wszyscy Polacy, a mianowicie Wojsko Polskie te kolory nosić mają w miejscu gdzie takowe oznaki dotąd noszonymi były.

Przyjęto na posiedzeniu Izby Poselskiej dnia 7 lutego 1831 rok

IGNACY DEMBOWSKI (ur. 1771 w Krakowie, zm. po roku 1831) dramatopisarz, tłumacz i poeta, kawaler Orderu Virtuti Militari. W chwili wybuchu powstania listopadowego był już oficerem dymisjonowanym. Zaciągnął się i służył w 10 pułku piechoty liniowej w randze kapitana

JAN OLRYCH SZANIECKI (ur. 16 grudnia 1783 w Plewiskach, zm. 19 lutego 1840 w Paryżu) – adwokat i działacz polityczny, deputowany na sejm powstańczy z okręgu gminnego powiatu miechowskiego, minister sprawiedliwości w Rządzie Narodowym Królestwa Polskiego, twórca "Towarzystwa polepszenia bytu włościan", autor "Pamiętników". Urodził się w rodzinie wielkopolskiego mieszczanina Wojciecha de Olrych i Franciszki Szmit. Wcześnie osieroconym chłopcem zaopiekowali się krewni w Poznaniu. W 1805 ukończył szkołę średnią w Poznaniu i został powołany do wojska, służąc jako kanonier w korpusie artylerii stacjonującym w Warszawie. Jan Olrych Szaniecki zdecydowanie opowiadał się za uwłaszczeniem chłopów. Wspólnie z posłem Stanisławem Barzykowskim sprzeciwiał się uniemożliwieniu wykupu czynszów i dzierżaw. Sam już przed 1825 r. zniósł w swych majątkach pańszczyznę, zastępując ją czynszami i jako pierwszy nadał swym chłopom nazwiska. Na forum sejmowym występował też w sprawie formy zawierania małżeństw i dopuszczalności rozwodów, będąc w tym względzie zwolennikiem rozwiązań francuskich zawartych w Kodeksie Napoleona. Sprawę stosunków między dworem a wsią widział następująco:

Ziemia narodu wolnego niewolniczemi rękami uprawiana być nie powinna. Polityka włościan pochodzi z winy dworu, że onym szlachetniejszych pobudek do żądania zapomożeń nie zostawia i do niegodnego zmusza podstępu. Dobro włościanina jest dobrem dworu. Polega ono na dobrowolnych, chętnych i przyjaznych wzajemnych stosunkach, a nie na przymusie.

W okresie Powstania listopadowego Szaniecki rozwinął w Izbie Poselskiej niezwykle żywą i zdecydowaną działalność. 6 stycznia 1831 w "Dzienniku Powszechnym Krajowym" opublikował artykuł "O celach i środkach rewolucji". Przemawiając w sejmie za ustawą o uwłaszczeniu chłopów, mówił:

Odznaczmy sejm nasz teraźniejszy uchwałą niszczącą ostatni zabytek feudalizmu – pańszczyznę. Uchwała ta postawi Polskę na stopniu odpowiednim cywilizacji europejskiej, na stopniu szczęścia i swobód prawdziwej wolności. (...) Milion rąk podniesiemy ku obronie tej ziemi

8 września 1831, w dzień po kapitulacji gen. Jana Krukowieckiego, objął w ostatnim rządzie powstańczym tekę ministra sprawiedliwości. Tydzień później w Zakroczymiu wraz z Joachimem Lelewelem i Walentym Zwierkowskim opracował odezwę do ludów Europy – manifest do dalszej działalności powstańczo-rewolucyjnej.W 1834 roku skazany przez władze rosyjskie na ścięcie za udział w powstaniu listopadowym.Ten wybitny adwokat i patriota, zmarł w Paryżu na chorobę płuc 19 lutego 1840. Pochowany jest na Cmentarzu Montmartre w Paryżu. Na nagrobku umieszczono napis: A l homme du bien Au verteux citoyen Au magistrat integre JEAN OLRYCH SZANIECKI Depute Ministre Polonais ne le 29 X-bre 1783 Decede a Paris le 19 fevrier 1840 Ses freres en exil

Detronizacja Mikołaja I Romanowa miała miejsce w czasie powstania listopadowego. Zebrany w Warszawie Sejm Królestwa Polskiego, któremu przewodził marszałek Władysław Ostrowski, na wniosek Romana Sołtyka podjął, 25 stycznia 1831 uchwałę o złożeniu z polskiego tronu króla Mikołaja I. Symbolicznie uznaję się, że od daty przyjęcia tej uchwały rozpoczęła się wojna polsko-rosyjska 1831 roku.

Hrabia Antoni Jan Ostrowski (1782–1845), pełniący wówczas funkcję prezesa powstańczego Senatu, zapisał się w historii Płocka z powodu wydarzeń z września 1831 roku. Po upadku Warszawy, to właśnie do Płocka ewakuowały się najwyższe władze powstańcze

W dniach 23–27 września 1831 roku w płockim ratuszu odbyły się ostatnie legalne obradowania połączonych izb Sejmu i Senatu Królestwa Polskiego. Antoni Ostrowski przewodniczył tym obradom jako prezes Senatu, natomiast jego rodzony brat, Władysław Ostrowski, stał na czele izby poselskiej jako marszałek Sejmu. Było to symboliczne pięć dni, podczas których Płock de facto pełnił funkcję stolicy walczącego państwa

23 września w godzinach rannych we wsi Słupno pod Płockiem odbyła się pod przewodnictwem naczelnego wodza generała Macieja Rybińskiego narada 40 wyższych dowódców armii powstańczej, zgromadzonej w okolicach Płocka. Rozpatrywano powtórne ultimatum Paskiewicza, żądające bezwarunkowej kapitulacji. Po burzliwej dyskusji tylko 7 generałów (a wśród nich Józef Bem i Jan Nepomucen Umiński) i jeden pułkownik byli za dalszym prowadzeniem wojny. Reszta głosowała za kapitulacją.

23 września, przed południem, w sali na pierwszym piętrze płockiego ratusza zebrał się sejm dla zajęcia stanowiska wobec postanowień rady wojennej w Słupnie. Obrady rozpoczęto w mocno przerzedzonym składzie, gdyż z 54 senatorów stawiło się tylko dwóch, a ze 150 posłów i deputowanych, tylko 41. (niezbędna do ważności obrad ilość wynosiła 33 osoby).

W 1830 roku ratusz obejmował jedynie środkową, trzy kondygnacyjną część dzisiejszego budynku z charakterystycznymi pilastrami i tympanonem. Sąsiednie kamienice połączono z nim dopiero w późniejszych dekadach. Charakterystyczna wieżyczka zegarowa, z której dziś rozbrzmiewa hejnał, nie istniała w 1830 roku – dobudowano ją dopiero w 1837 roku. Na parterze mieściły się areszt, kasa miejska oraz biura. Pierwsze piętro zajmowały sale rady miejskiej i gabinet prezydenta, a drugie pełniło funkcję mieszkania prezydenta miasta.

Po wybuchu powstania w nocy z 29 na 30 listopada 1830 roku plac przed ratuszem stał się miejscem zgromadzeń mieszkańców Płocka. Sługa miejski przy wtórze bębna odczytywał tu odezwy Komitetu Przestrzegającego Porządku i Bezpieczeństwa, dotyczące m.in. godziny policyjnej czy pełnienia straży obywatelskiej

Obradom sejmu w dniu 23 września przewodniczył prezydujący w senacie wojewoda Antoni Ostrowski. Obecni byli m. in.: marszałek sejmu Władysław Ostrowski (brat Antoniego), historyk Joachim Lelewel, poeci Bohdan Zaleski i Kantorbery Tymowski, literaci Ksawery Godebski i Eugeniusz Breza, pisarz i wydawca Aleksander Jełowicki, prawnik Jan Olrych Szaniecki, margrabia Aleksander Wielopolski i publicysta Walenty Zwierkowski, Z dziesięciu przedstawicieli województwa płockiego w sejmie stawili się: poseł ostrołęcki Stanisław Barzykowski, poseł przasnyski Wincenty Chełmicki oraz deputowany z miasta Płocka Ignacy Dembowski

Obradom przewodniczył marszałek Sejmu Władysław Ostrowski, a kończąc sesję historycznymi słowami: "Tymczasem sesja się solwuje!", zamknął obrady. Był to schyłkowy moment powstania, tuż przed przejściem armii polskiej do Prus i zakończeniem walk.

"Chcący sejmu... twierdzili, że jesteśmy kontynuacją sejmu w Płocku zalimitowanego". Przeciwnicy wznowienia oficjalnej działalności sejmu mówili. że rząd francuski nie zgodzi się na taka działalność. Na to Lelewel odpowiedział: "Jak nas rozpędzą, to pójdziemy gdzie indziej, a jak nas z Europy wygonią, to na okręcie będziemy protestować!" Jednak na skutek sprzeciwów konserwatywnej mniejszości zebrania posłów i senatorów, odbywane w latach 1832—1835, nigdy nie zyskały urzędowego charakteru.

Wewnątrz płockiego ratusza znajduje się pomieszczenie zwane, Sala Sejmowa, znajduje się w niej pamiątkowa tablica upamiętniająca to wydarzenie.

Upamiętnienie:

"W tej sali u schyłku Powstania Listopadowego w dniu 23 września 1831 roku odbył swe ostatnie posiedzenie Sejm Królestwa Polskiego. Sesji przewodniczył prezes Senatu wojewoda Antoni Ostrowski. W obradach uczestniczyli m. in.: marszałek Sejmu Władysław Ostrowski, prezes Rządu Bonawentura Niemojowski, historyk Joachim Lelewel, poeta Bohdan Zaleski, poseł województwa płockiego Stanisław Barzykowski oraz generałowie Józef Bom i Jan Nepomucen Umiński. Tę historyczną solwowaną sesję sejmową w jej 140-lecie Miejska Rada Narodowa w Płocku tablicą upamiętnić postanowiła".

A może byłoby dobrze zainicjować, by, gdy nadejdzie 200-tna rocznica ostatniej sesji Sejmu Królestwa Polskiego na ratuszu płockim przybył na uroczystą sesję do Płocka Sejm Polskiej Rzeczypospolitej, aby uczcić nie tylko godną postawę obywatelską i patriotyczną członków powstańczego sejmu, lecz także ich wiarę w przyszłe zwycięstwo sprawy wolności i sprawiedliwości.