Herma św. Zygmunta z piastowskim diademem, XII-wieczna Biblia Płocka, Złoty Kodeks Pułtuski, miecz sprawiedliwości Zygmunta Starego czy bezcenne średniowieczne rękopisy, dokumenty i monety – to tylko część eksponatów, które można zobaczyć na wystawie "Mazowsze dla Korony. 500-lecie włączenia Mazowsza do Królestwa Polskiego".
– Ta wystawa to pięćset lat historii zamknięte w wyjątkowych eksponatach. To nie tylko zbiór bezcennych średniowiecznych skarbów, to fascynująca opowieść o Mazowszu, jego władcach i drodze do Królestwa Polskiego. To żywa lekcja historii, jakiej nie poznamy z podręczników – zachęca marszałek Adam Struzik.
Podróż do średniowiecznego Mazowsza
Kulminacją obchodów jest wystawa, którą można oglądać w Muzeum Mazowieckim w Płocku. To niepowtarzalna okazja, by zobaczyć jedne z najcenniejszych skarbów związanych z historią regionu.
Jednym z najważniejszych eksponatów jest herma św. Zygmunta z piastowskim diademem. Wśród eksponatów znalazły się m.in. miecz sprawiedliwości Zygmunta I Starego z ok. 1520 roku – symbol przejęcia władzy nad Mazowszem przez króla Polski, kielich i patena Konrada Mazowieckiego, fragmenty ornatu fundacji księżnej Agafii, Graduał Bolesława II, Biblia Płocka, Złoty Kodeks Pułtuski, Kodeks Świętosława z Wojcieszyna, średniowieczne dokumenty, unikatowe monety książąt mazowieckich. Nie zabrakło także przykładów gotyckiej rzeźby i malarstwa.
Ekspozycja łączy historię z nowoczesnymi technologiami. Oprócz oryginalnych eksponatów zwiedzający mogą obejrzeć animację opowiadającą dzieje mazowieckiego księstwa, interaktywne prezentacje średniowiecznych manuskryptów czy historyczne mapy. Dodatkową atrakcją jest fotograficzna podróż przez romańską i gotycką architekturę Mazowsza. Dla najmłodszych przygotowano specjalną strefę edukacyjną.
W organizację wystawy zaangażowały się najważniejsze muzea i archiwa w Polsce, m.in. Muzeum Czartoryskich, Muzeum Narodowe w Krakowie, Wawel, Muzeum Narodowe w Warszawie i we Wrocławiu czy Archiwum Główne Akt Dawnych.
Film o księciu Januszu, debata oksfordzka i zajęcia dla dzieci
Wystawa jest częścią projektu "Mazowsze dla Korony. 500-lecie włączenia Mazowsza do Królestwa Polskiego", który od 2024 roku przybliża mieszkańcom historię regionu. W ramach obchodów odbywają się lekcje żywej historii dla dzieci i młodzieży i spotkania popularnonaukowe. W planach są także konferencja naukowa i debata oksfordzka dla uczniów. Powstał również film "Biały rycerz. Porwanie księcia Janusza", a zwieńczeniem projektu będzie bogato ilustrowany katalog i publikacje poświęcone dziejom Mazowsza.
– Już od półtora roku realizujemy program edukacyjny w szkołach, gdzie pokazujemy historię i zwyczaje średniowiecznego Mazowsza. W sumie weźmie w nim udział ok. 240 szkół. Zorganizowaliśmy mobilną wystawę planszową opowiadającą o historii 15 ziem mazowieckich. Organizujemy także konferencję naukową poświęconą inkorporacji Mazowsza do Korony we współpracy z Instytutem Historii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie – wymienia Leonard Sobieraj, dyrektor Muzeum Mazowieckiego w Płocku.
