Miniona zima meteorologiczna (grudzień-luty) była mroźna. Czy kończymy z ociepleniem klimatu? Co widać w trendach długookresowych?

Oto szczegółowa analiza danych:

1. Trend długookresowy (liniowy)

Na wykresie widoczna jest linia trendu opisana równaniem y=0,0357x−72,1.

• Współczynnik kierunkowy (0,0357): Oznacza on, że średnia temperatura zimy w Płocku rośnie o około 0,36°C na dekadę. W skali całego badanego okresu (75 lat) daje to wzrost o ponad 2,6°C.
• Wzrost "podstawy": Linia trendu zaczynała się w 1952 roku na poziomie ok. -2°C, a obecnie (ok. 2026 r.) oscyluje już wokół 0,5°C. To ogromna zmiana w charakterystyce klimatycznej regionu.

2. Średnia krocząca (15-letnia, środkowa)

Wykres pokazuje 15-letnią średnią (grubsza, jasnoniebieska linia), która "wygładza" roczne skoki temperatury:

• W latach 60. i 70. średnia ta niemal zawsze znajdowała się poniżej -1,5°C.
• Od lat 90. obserwujemy gwałtowny marsz w górę. Obecnie średnia 15-letnia ustabilizowała się na poziomie bliskim 0,5°C. Oznacza to, że zimy, które kiedyś były "standardem", dziś są traktowane jako ekstremalnie mroźne anomalie.

3. Analiza dekadowa (Tabela/Heatmapa)

Tabela najlepiej obrazuje zmianę charakteru zim w Płocku:

• Lata 60. XX wieku: Była to najzimniejsza dekada ze średnią -2,5°C. Wtedy też odnotowano rekordowo mroźną zimę 1962/63 (-8,0°C).
• Lata 2020-te: To jedyna dekada w zestawieniu, której średnia jest dodatnia (+1,0°C).
• Zmiana kolorystyki: W lewej części tabeli (lata 50-80) dominuje kolor ciemnoniebieski (silny mróz). Po prawej stronie (od lat 90. do dziś) coraz częściej pojawiają się kolory pomarańczowe i czerwone (zimy z temperaturą powyżej zera).

4. Czy ostatnia mroźna zima (-1,9°C) zmienia sytuację?

Zima 2025/2026 ze średnią -1,9°C faktycznie była chłodniejsza od kilku poprzednich (np. rekordowo ciepłej zimy 2019/20 o temp. 3,2°C), ale:

• To tylko zmienność pogodowa: Klimat to statystyka z wielu lat, a pogoda to stan chwilowy. Jedna mroźniejsza zima nie "kasuje" trendu ocieplenia.
• Kontekst historyczny: Warto zauważyć, że dzisiejsza "mroźna" zima (-1,9°C) w latach 60. czy 70. byłaby uznana za zimę przeciętną lub wręcz łagodną. Przykładowo, średnia dekady lat 60. to -2,5°C, czyli było wtedy średnio zimniej niż podczas obecnego "ataku zimy".

Wykresy pokazują, że choć zima w Płocku wciąż potrafi "ukąsić" mrozem, to dzieje się to coraz rzadziej i z mniejszą intensywnością.

Długofalowy trend jest niezaprzeczalnie wzrostowy, a statystyczna zima w Płocku przestała być okresem trwale ujemnych temperatur, stając się sezonem balansującym na granicy 0°C. Ocieplenie trwa, a mroźne sezony są jedynie odchyleniami od coraz cieplejszej normy.

Dane opracowanie własne na podstawie danych IMGW i meteomodel.pl.

Przygotował Jarosław Cybulski, Pogoda i klimat w Płocku. Więcej Jarka znajdziecie na: https://www.facebook.com/profile.php?id=100090446514953