Piast i Arpad dwa bratanki. Szczątki Piastów po badaniach!
Relacje między węgierską dynastią Arpadów a polskimi Piastami w średniowieczu były bardzo ścisłe, oparte na licznych małżeństwach dynastycznych oraz sojuszach politycznych, szczególnie w XI–XIII wieku. Dynastie te często wspierały się w konfliktach wewnętrznych i zewnętrznych, co kształtowało historię Europy Środkowej. Przykładem silnych powiązań jest Władysław I Święty, król Węgier z dynastii Arpadów, który urodził się w Krakowie z matki Piastówny. Jego matką była nieznana z imienia córka Mieszka II Lamberta. Polscy historycy nazwali ją Rycheza, Ryksa lub Adelajda.
Dynastie wielokrotnie współpracowały, co miało znaczenie dla stabilizacji granicy południowej Polski i północnej Węgier, a także w rywalizacji o wpływy w regionie. Arpadowie (węgierscy władcy) i Piastowie (polscy władcy) często funkcjonowali jako sojusznicy, a ich dynastyczne sojusze zacieśniły relacje polsko-węgierskie na całe stulecia.
Aby znaleźć niezależne dowody wspierające przypisanie szczątków kostnych (PIAST01–PIAST17) konkretnym postaciom historycznym, starano się ustalić, czy dostępne są inne dane genetyczne dotyczące osób spokrewnionych z dynastią Piastów. Odkryto, że szczątki króla Węgier Beli III i jego żony Anny Antiocheńskiej zostały przebadane. Béla III należał do dynastii Arpadów, która rządziła Węgrami od IX do początku XIV wieku.
Innego, jak dotąd niezidentyfikowanego przedstawiciela dynastii Arpadów znaleziono w grobie znajdującym się obok sarkofagu Beli III i jego żony. Osoba ta nosiła to samo Y-hg co Béla III i inne mt-hg niż Beli III i Anny Antiocheńskiej. Tak więc, niezidentyfikowany Arpad nie mógł być ani synem Beli III, ani jego bratem. Mógł być męskim przodkiem Beli III, tj. jego ojcem (Gezą II) lub dziadkiem (Belą II). Alternatywnie, niezidentyfikowany Arpad mógł być, poza synem, potomkiem Beli III w linii męskiej, np. wnukiem lub prawnukiem.
W drugiej połowie XII wieku dwie siostry, Helena Serbska i Maria Serbska, były szczególnie blisko związane z dynastiami Arpadów i Piastów. Helena Serbska była matką Gejzy II i babką Beli III. Maria Serbska była babką (w linii matczynej) płockiego Piasta Konrada I. Jeśli niezidentyfikowany Arpad to Gejza II, to musiał dzielić mt-hg ze swoją matką, Heleną Serbską, i jej siostrą, Mariją Serbską.
Oznacza to, że Konrad I i Gejza II musieli mieć to samo mt-hg. W istocie, osoba, którą zidentyfikowaliśmy jako Konrad I (PIAST05), nosiła mt-hg (T2b2b1) identyczne jak niezidentyfikowany Arpad. Głębsza analiza wykazała, że wszystkie mutacje determinujące mt-hg oraz mutacja prywatna wykryta u niezidentyfikowanego Arpada były również obecne w mtDNA Konrada I (PIAST05. Odkrycie to dostarcza dodatkowych dowodów wskazujących na to, że (i) niezidentyfikowany Arpad to Géza II, (ii) szczątki PIAST05 należą do Konrada I oraz (iii) osoby pochowane w Płocku to Piaści.
Dalsza analiza drzew genealogicznych Piastów i Arpadów przyciągnęła naszą uwagę do Konstancji, córki Anny Antiocheńskiej i Beli III. Poślubiła króla Czech Przemysła Ottokara I z dynastii Przemyślidów. Jednym z dziewięciorga dzieci urodzonych z tego związku była Anna Czeska (1204–1265), żona Henryka II Pobożnego (wysokiego księcia Polski), należąca do śląskiej gałęzi dynastii Piastów.
Anna Czeska była zatem wnuczką Anny Antiocheńskiej w linii matczynej i musiała dzielić ten sam mt-hg. Anna Czeska zmarła w 1265 roku, a jej grób przetrwał do dziś we Wrocławiu. Otworzono jej grób, określono ESA szczątków i pobraliśmy próbki dwóch fragmentów szkieletu. Analizy przeprowadzone w ten sam sposób jak w przypadku PIAST01-17 potwierdziły tożsamość Anny Czeskiej i wykazały, że nosiła ten sam gen mt-hg (H7b1) co Anna Antiocheńska.
Fakt, że wyniki analiz genomicznych pokrywają się z danymi historycznymi opisującymi relacje między polskimi i węgierskimi dynastiami królewskimi, jest kolejnym ważnym dowodem potwierdzającym, że szczątki PIAST01-17 rzeczywiście należą do Piastów.
