Konserwacja późnobarokowej ambony w jednym z najstarszych kościołów dominikańskich w Polsce
Zakończenie prac konserwatorskich w kościele św. Dominika w Płocku 6 listopada 2025 roku pracownicy Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Warszawie – Delegatura w Płocku odebrali prace konserwatorskie przeprowadzone przy późnobarokowej ambonie w kościele pw. św. Dominika w Płocku, znanym lokalnie jako kościół "na Górkach".
Zabytek ten znajduje się w jednym z najstarszych kościołów dominikańskich w Polsce, będąc jednocześnie jednym z najstarszych murowanych obiektów sakralnych na Mazowszu. Prace miały charakter techniczno-konserwatorski i zostały dofinansowane ze środków budżetu państwa, będących w dyspozycji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
Zakres prac przy późnobarokowej ambonie
Przeprowadzone działania konserwatorskie miały na celu zabezpieczenie i zachowanie oryginalnej substancji zabytkowej ambony, a także przywrócenie jej walorów estetycznych.
W ramach prac wykonano m.in.:
- oczyszczenie powierzchni ambony z wtórnych zabrudzeń,
- uzupełnienie ubytków materiałowych,
- odtworzenie brakujących elementów dekoracyjnych,
- stabilizację konstrukcyjną zabytkowego wyposażenia.
Dzięki tym działaniom późnobarokowa ambona odzyskała swój historyczny charakter, zgodny z wystrojem wnętrza z pierwszej połowy XVIII wieku.
Kościół św. Dominika w Płocku – historia i znaczenie zabytku
Kościół pw. św. Dominika w Płocku został konsekrowany w latach 1234–1237, co czyni go jednym z najstarszych obiektów dominikańskich w Polsce. Zbudowany poza murami miejskimi, pełnił ważną funkcję religijną i społeczną.
Najważniejsze etapy historii obiektu:
- XIII wiek – budowa ceglanego kościoła,
- 1573–1590 – przebudowa w stylu renesansowym,
- I połowa XVIII wieku – modernizacja wnętrza i nadanie mu późnobarokowego wystroju,
- 1959 rok – wpis kościoła wraz z zespołem klasztornym do rejestru zabytków.
Do dziś z późnobarokowego wystroju zachowały się m.in. trójkondygnacyjny ołtarz główny oraz ambona, będące unikatowymi przykładami sztuki sakralnej tego okresu.
Odkrycia dokonane podczas prac konserwatorskich
Istotnym elementem realizacji były nieoczekiwane odkrycia historyczne, które wzbogacają wiedzę o rozwoju obiektu.
Podczas demontażu współczesnych stopni prowadzących na ambonę:
- odsłonięto fragment wątku ceglanego, sugerujący istnienie dawnego, obecnie zamurowanego przejścia,
- odkryto znaki wykonane czarnym konturem na fragmentach pierwotnego tynku, których interpretacja może wymagać dalszych badań konserwatorskich i historycznych.
Odkrycia te potwierdzają, jak ważną rolę pełnią prace konserwatorskie przy zabytkach, przyczyniając się do poszerzania wiedzy o historii architektury sakralnej.
