Czysta fizyka atmosfery: Jak Bałtyk przyniósł deszcz nad Płock. Czym jest "efekt morza"?

Uwaga! Doba opadowa w meteorologii trwa od godziny 6 rano wg czasu letniego do godziny 6 dnia następnego. Jest wystandaryzowana dla całej Ziemi.

Spoglądając na dane z radarów i modeli IMGW-PIB, wyraźnie widać wydłużone, równoległe pasma opadowe (tzw. streamers), rozciągające się od Zatoki Gdańskiej i Zatoki Pomorskiej, przez Kujawy, aż po region Płocka i Mazowsze.

Jak powstaje bałtycki "efekt morza" (sea-effect)?

To klasyczny przykład konwekcji termicznej, do której dochodzi przy spełnieniu trzech kluczowych warunków:

1. Różnica temperatur (gradient termiczny): Woda w Bałtyku w połowie października wciąż zachowuje temperaturę rzędu 11°C – 14°C. Tymczasem z północy i północnego zachodu spłynęła do nas chłodna, arktyczna masa powietrza o temperaturze przy powierzchni sięgającej zaledwie 4°C – 8°C (a wyżej w troposferze jeszcze zimniejsza).

Opad całkowity zmierzony przez stacje synoptyczne i radary (m.in. RainGRS) jednoznacznie wskazuje, że największe sumy opadowe ułożyły się dokładnie wzdłuż linii spływu tych pasm.

Dzięki temu zjawisku mogliśmy doświadczyć przelotnych opadów, których źródłem był... oddalony o ponad 250 kilometrów Bałtyk!

Jarosław Cybulski, Pogoda i klimat w Płocku.