ABC Ekonomii Społecznej – cz.1

Przypomnijmy, że ekonomia społeczna to działalność podmiotów ekonomii społecznej (PES) na rzecz społeczności lokalnej, w związku z tym OWES działa głównie w zakresach reintegracji społecznej i zawodowej, tworzenia miejsc pracy dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym oraz świadczenia usług społecznych, realizowana w formie działalności gospodarczej, działalności pożytku publicznego i innej działalności o charakterze odpłatnym. Podstawą prawną dla tego obszaru jest Ustawa o ekonomii społecznej z dnia 5 sierpnia 2022 r. (Dz.U. 2024 poz. 113 art. 2 pkt 1).

Podmioty ekonomii społecznej

Pojęcie podmiotu ekonomii społecznej zostało zdefiniowane w przywołanej powyżej ustawie i oparte na doktrynie nauk społecznych. Jednym z kluczowych aspektów ekonomii społecznej jest rozumienie jej jako sfery z pogranicza działalności nie nastawionej na zysk (ang. not for profit) i realizującej przede wszystkim cele społeczne oraz działalności podlegającej zasadom rynkowym, której niezbędnym elementem jest pobieranie odpłatności za świadczone usługi.

Podmioty zaliczane do sektora ekonomii społecznej łączą wspomniane powyżej obszary na różne sposoby i zróżnicowanym zakresie. Jako przykłady możemy podać zarówno organizacje pozarządowe prowadzące jedynie działalność nieodpłatną pożytku publicznego, jak i podmioty, u których w sensie formalnym dominuje klasyczny element gospodarczy. W ostatnich latach najbardziej rozpowszechnionym podmiotami ekonomii społecznej są spółdzielnie socjalne oraz spółki kapitałowe nienastawione na osiąganie zysku.

Do katalogu podmiotów ekonomii społecznej należą również jednostki reintegracyjne, w działalności których szczególne znaczenie ma kwestia solidarności społecznej z osobami najbardziej potrzebującymi wsparcia. Podstawowym celem tych jednostek, takich jak warsztaty terapii zajęciowej (WTZ), zakłady aktywności zawodowej (ZAZ), centra integracji społecznej (CIS) i kluby integracji społecznej (KIS), jest realizacja działań reintegracyjnych w stosunku do osób zagrożonych wykluczeniem społecznym.

Przedsiębiorstwo społeczne

Z kolei pojęcie przedsiębiorstwo społeczne (PS) oznacza podmioty ekonomii społecznej, które prowadzą działalność gospodarczą lub odpłatną pożytku publicznego, zatrudniają i aktywizują zawodowo osoby trudnozatrudnialne, nie prywatyzują zysku lub nadwyżki bilansowej i są zarządzane w sposób partycypacyjny. Warto podkreślić, że przedsiębiorstwa społeczne to status, a nie osobna forma prawna. Status taki mogą uzyskać podmioty ekonomii społecznej – przyznaje go wojewoda, który w postępowaniu administracyjnym sprawdza, czy PES spełnia odpowiednie warunki.

Materiał przygotowany przez OWES Mazowsza Płockiego w ramach działalności Stowarzyszenia Centrum Innowacji Społeczeństwa Informacyjnego

Kampania "Najpierw człowiek, potem zysk" ma na celu przybliżenie zarówno podstawowych informacji o ekonomii społecznej, jak i prezentacji "Ośrodka Wsparcia Ekonomii Społecznej Mazowsza Płockiego" oraz wspieranych przez niego podmiotów ekonomii społecznej.

Projekt "Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej Mazowsza Płockiego" jest współfinansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach Priorytetu VIII Fundusze Europejskie dla aktywnej integracji oraz rozwoju usług społecznych i zdrowotnych na Mazowszu, Działanie 8.2 Ekonomia społeczna, Program Fundusze Europejskie dla Mazowsza 2021 – 2027.