Poważne problemy w ośrodku w Gostyninie. Rzecznik Praw Obywatelskich interweniuje

Sytuacja w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym (KOZZD) w Gostyninie ponownie znalazła się w centrum zainteresowania Rzecznika Praw Obywatelskich. W poniedziałek, 19 października 2026 roku, Biuro RPO poinformowało o wystąpieniach skierowanych do dwóch resortów w związku z problemami dotyczącymi funkcjonowania placówki.

Interwencja jest efektem spotkania przedstawicieli Biura RPO ze środowiskiem naukowym zajmującym się działalnością ośrodka. Podczas rozmów poruszono kwestie ochrony praw osób przebywających w placówce, obowiązujących regulaminów oraz problemów związanych ze stosowaniem przepisów regulujących działalność KOZZD.

Szczególną uwagę zwrócono na narastające przeludnienie i pogarszające się warunki pobytu pacjentów.

Jak wskazuje Biuro RPO, coraz większym problemem jest również kierowanie do ośrodka osób z zaburzeniami psychotycznymi, mimo że obowiązująca ustawa nie przewiduje wobec nich takiego rozwiązania.

Przeludnienie ośrodka w Gostyninie i wątpliwości dotyczące kierowania pacjentów

Jednym z najważniejszych zagadnień poruszonych przez Rzecznika Praw Obywatelskich jest liczba osób przebywających w KOZZD oraz warunki, w jakich odbywa się ich pobyt.

Wątpliwości dotyczą także zasad kierowania do placówki osób z zaburzeniami psychotycznymi oraz skuteczności prowadzonych terapii.

Poruszone problemy są zbieżne ze stanowiskiem Komitetu Bioetyki przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk z 2 lipca 2026 roku, dotyczącym funkcjonowania ośrodka.

W związku z tym zastępczyni Rzecznika Praw Obywatelskich Anna Błaszczak-Banasiak skierowała oficjalne wystąpienie do wiceminister sprawiedliwości Marii Ejchart.

Zwróciła się między innymi o wyjaśnienie przyczyn przeludnienia KOZZD oraz przedstawienie prognoz dotyczących liczby kolejnych osób, które mogą zostać skierowane do placówki.

RPO postuluje również systematyczne publikowanie statystyk dotyczących stosowania ustawy regulującej funkcjonowanie ośrodka.

Wśród przedstawionych propozycji znalazły się także organizacja spotkania sędziów rodzinnych, przedstawicieli Służby Więziennej i dyrektorów zakładów karnych oraz analiza wybranych orzeczeń dotyczących osób z zaburzeniami psychotycznymi przebywających w KOZZD.

Ministerstwo Zdrowia ma odpowiedzieć na pytania dotyczące terapii i kosztów

Drugie wystąpienie zostało skierowane do wiceminister zdrowia Katarzyny Kęcki.

Zastępczyni RPO zwróciła uwagę na potrzebę zmian w funkcjonowaniu KOZZD, w tym takich, które można byłoby wprowadzić bez konieczności nowelizacji obowiązujących przepisów.

Biuro RPO oczekuje informacji dotyczących działań terapeutycznych, aktywizacyjnych i resocjalizacyjnych prowadzonych w placówce.

Wśród pytań skierowanych do Ministerstwa Zdrowia znalazły się również kwestie kosztów pobytu jednego pacjenta, działalności Rady Społecznej KOZZD oraz wyników kontroli przeprowadzonej w ośrodku przez resort zdrowia w 2025 roku.

Rzecznik chce także uzyskać informacje dotyczące przyjmowania pacjentów ponad ustalony limit miejsc, kierowania do ośrodka osób z zaburzeniami psychotycznymi oraz liczby osób objętych detencją psychiatryczną po odbyciu kary pozbawienia wolności.

Istotnym zagadnieniem pozostaje również skuteczność terapii prowadzonych w zakładach psychiatrycznych wykonujących środki zabezpieczające.

Co dalej z KOZZD w Gostyninie?

Interwencja Rzecznika Praw Obywatelskich pokazuje, że problemy związane z funkcjonowaniem ośrodka w Gostyninie nadal wymagają wyjaśnienia.

Zwrócono się do obu ministerstw również o odniesienie się do stanowiska Komitetu Bioetyki PAN, który wcześniej analizował sytuację w placówce.

Kluczowe pozostają kwestie bezpieczeństwa, warunków pobytu pacjentów, przestrzegania ich praw oraz skuteczności prowadzonego leczenia.

Na tym etapie Biuro RPO poinformowało o skierowaniu wystąpień do Ministerstwa Sprawiedliwości i Ministerstwa Zdrowia. Opublikowany komunikat nie zawiera jeszcze odpowiedzi resortów ani informacji o konkretnych decyzjach dotyczących dalszego funkcjonowania placówki.