Mazowsze walczy z deficytem wody. Powstaną nowe zbiorniki i stacje uzdatniania
Coraz niższy poziom wód gruntowych, mniejsza ilość opadów i problemy z dostępem do wody – to wyzwania, z którymi mierzy się dziś Mazowsze. Z okazji Światowego Dnia Walki z Pustynnieniem i Suszą samorząd województwa przypomina o działaniach mających ograniczyć skutki suszy. Wśród najważniejszych inwestycji znajduje się budowa zbiornika retencyjnego "Kraszewo" w gminie Raciąż, który ma pomóc w magazynowaniu wody i ochronie terenów rolniczych.
17 czerwca obchodzony był Światowy Dzień Walki z Pustynnieniem i Suszą, ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ. Tegoroczne obchody są okazją do zwrócenia uwagi na problem, który coraz mocniej dotyka również Mazowsze.
Mimo śnieżnych zim i okresowych roztopów region zmaga się z narastającym deficytem wody. Dane hydrologiczne wskazują, że w ostatnich latach poziom wód gruntowych na Mazowszu obniżał się lokalnie nawet o 30–40 centymetrów rocznie. Jednocześnie suma opadów w sezonie zimowo-wiosennym bywała nawet o 20–30 procent niższa od średniej wieloletniej.
Dlatego konsekwentnie wzmacniamy wsparcie dla samorządów: finansujemy inwestycje w retencję, modernizację infrastruktury wodociągowej i działania ograniczające odpływ wód. To podejście oparte na danych i długofalowym planowaniu jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa wodnego mieszkańców Mazowsza.
Brak wody coraz częściej problemem mieszkańców
Jeszcze kilka lat temu susza kojarzyła się głównie z problemami rolników. Dziś skutki niedoboru wody odczuwają także mieszkańcy korzystający z sieci wodociągowych.
Gdy przychodzi susza, pojawiają się telefony od mieszkańców, którzy zgłaszają brak wody w kranach. Niedobory dotyczą już nie tylko rzek czy zbiorników, ale także wodociągów.
W odpowiedzi na rosnące potrzeby gmina Rzekuń uruchomiła w 2025 roku nową stację uzdatniania wody. Jak jednak podkreślają lokalne władze, to dopiero początek koniecznych inwestycji.
Wybudowaliśmy nową stację uzdatniania wody, ale już widzimy, że to za mało. Przygotowujemy kolejne inwestycje, bo poziom wód gruntowych systematycznie się obniża.
Do 2028 roku w gminie ma powstać kolejna stacja uzdatniania wody.
Miliony na retencję i gospodarkę wodną
Samorząd Województwa Mazowieckiego od lat realizuje programy wspierające inwestycje związane z ochroną zasobów wodnych. Dzięki programowi "Mazowsze dla klimatu" samorządy mogą otrzymać wsparcie na budowę zbiorników retencyjnych, ogrodów deszczowych czy systemów zatrzymywania wody. Z kolei program "Mazowsze dla melioracji" pomaga finansować modernizację urządzeń melioracyjnych.
Największe projekty mogą liczyć na wsparcie z Funduszy Europejskich dla Mazowsza.
Powstanie jeden z największych zbiorników retencyjnych w regionie
Jedną z najważniejszych inwestycji jest budowa zbiornika wodnego małej retencji "Kraszewo" na terenie gminy Raciąż w powiecie płońskim.
Obiekt ma mieć około 70 hektarów powierzchni i pojemność sięgającą 1,1 mln metrów sześciennych wody. Będzie to największy tego typu zbiornik w tej części Mazowsza.
Inwestycja w gminie Raciąż jest największym tego typu projektem w naszym regionie. Zbiornik umożliwi magazynowanie wody i zwiększenie retencji na tym terenie, a także pozwoli na uregulowanie stosunków wodnych na gruntach położonych wzdłuż rzeki Raciążnicy.
Na realizację inwestycji gmina otrzymała blisko 52 mln zł dofinansowania z Funduszy Europejskich dla Mazowsza. Prace mają rozpocząć się jeszcze w tym roku.
Korzyści dla rolników i mieszkańców
Nowy zbiornik ma pomóc zarówno w walce z suszą, jak i ograniczeniu skutków wiosennych podtopień. Jak wskazują lokalne władze, każdego roku w dolinie rzeki Raciążnicy zalewanych jest od około 500 do nawet 1500 hektarów gruntów rolnych.
Zbiornik pozwoli na zatrzymanie wody roztopowej, a następnie w okresach letnich susz zasili rzekę, a tym samym grunty rolne.
Woda staje się jednym z najcenniejszych zasobów
Eksperci podkreślają, że zmiany klimatyczne sprawiają, iż okresy bezdeszczowe stają się coraz dłuższe, a opady częściej mają charakter gwałtownych ulew, które nie uzupełniają skutecznie zasobów wód gruntowych. Dlatego coraz większego znaczenia nabierają inwestycje retencyjne pozwalające zatrzymywać wodę tam, gdzie spada.
Samorząd Mazowsza podkreśla, że rozwój infrastruktury wodnej, zwiększanie retencji i racjonalne gospodarowanie zasobami wodnymi stają się dziś jednym z kluczowych elementów bezpieczeństwa mieszkańców i dalszego rozwoju regionu.
